woensdag 9 december 2009
Kerstles 2! Djembé! En een hilarische klas B2B 09-12-2009
Het tweede gedeelte van de les ging vooral goed: Mirjam ging met de meiden van de klas werken aan de klokkenspelpartij. Wel alleen het stukje ‘just like the ones I used to know’. Ik ging met de jongens aan de slag met de djembés. Die waren nogal enthousiast. Ik sprak met hen een teken af waarop zij zouden stoppen met spelen. Ik zou mijn arm omhoog doen en mijn hand laten vallen op de djembé zodat er een harde klap klonk. Dit werkte goed. Ik ging eerst de leerlingen twee manieren van slaan op de djembé aanleren. Af en toe konden de leerlingen zich niet beheersen door heel vaak achter elkaar op de djembé te slaan natuurlijk. Hier ging ik dan op in. Het tromgeroffel zou aan het einde plaatsvinden met als eind een klap als ‘bas’. ‘En dan niet vervolgens nog een keer slaan, want dat klinkt niet vet op het eind.’ De leerlingen deden wat ik zei en na de harde klap was er echt een mooi moment van plotselinge stilte: ‘Vet.’ Het standaardritme van het liedje had ik de leerlingen daarvoor al aangeleerd. ‘Dus nu gaan we het geheel doen, met natuurlijk het tromgeroffel op het eind.’ (waar iedereen dan ook helemaal los gaat) Ik had zelfs tijd over om nog een ander ritme te spelen op de djembé met de jongens. Een aantal jongens konden mij goed nadoen. Een aantal ook niet. Het duurde even, maar het klonk wel vet. De jongens vonden het ook ‘cool’ om op de djembés te spelen. Niet veel later kwam Mirjam met de meiden uit de klas aanzetten met de klokkenspelen, metallofoons en xylofoons. Daar gingen wij even naar luisteren. Vervolgens lieten wij het zien. We moesten wel zachter spelen wanneer het liedje ‘gezongen’ werd. Ik nam het even snel door wat er ging gebeuren en wat lieten de jongens het goed zien wat ze konden! Daar was ik wel trots op. Het was leuk om te zien hoe enthousiast de jongens waren. Een probleempje ontstond er: de klokkenspelpartij werd langzamer gespeeld dan de ritmepartij. We gingen door middel van samenspelen kijken hoe we dat konden oplossen. Wij spelen wat langzamer djembé, de groep van Mirjam wat sneller de klokkenspelpartij.
Dit gaat volgende week helemaal goed komen! De leerlingen zijn verdeeld over de instrumenten. Volgende week sluiten we de Kerstlessenserie af.
Klas T1X is bezig geweest met het project Romeo & Julia. Er zijn hele mooie melodieen gecomponeerd! Mirjam en ik hebben hier en daar wat geholpen, maar over het algemeen waren de leerlingen zelf lekker bezig.
Mirjam en ik gaven tot slot klas B2B les. Dit was echt een onbeschrijflijke les. Echt Verschrikkelijk Leuk! We zouden ‘I’m dreaming of a white Christmas’ gaan zingen en spelen op de keyboards. Even inzingen en dan gaan we het lied zingen. Mirjam stond naast mij met zingen en ik begeleid de groep met de piano en zing mee. Ik nam even het intro door en telde af… Wat daar klonk was niet één gezamenlijke tel…maar een muppetshow van alle klanken van de piano door elkaar! Mirjam moest zo hard lachen en Gwen ook, dat de klas natuurlijk net zo hard door kon gaan lachen. Ik probeerde enigszins om de leerlingen even serieus te krijgen. Maar naast me klonk het gelach van Mirjam dat ook ik niet meer achter kon blijven. We hebben het stuk wel drie keer gezongen in totaal. Vervolgens gingen we aan de slag met de speelstukken. Dat ging goed! De leerlingen waren goed bezig! Ik speelde hier en daar de melodiepartij mee terwijl leerlingen de baspartij speelden. Dit ging echt goed en dat gaf mij een goed gevoel. In de klas geven we de leerlingen de beurt om aan elkaar te laten zien wat ze kunnen. Toen Gwen een leerling binnen liet, trok de leerling alle aandacht. En toen begon de leuke chaos: zoals Mirjam en ik het noemden. Wel ontdekte ik, toen een leerling een beatring pakte, dat de klas tezamen HEEL GOED IN DE MAAT KAN BLIJVEN KLAPPEN! Dat zal ik onthouden. Hoe dan ook, dit was wel een hele leuke les. Jammer dat Mirjam en ik het niet hebben opgenomen. (wel een stuk geluid, maar niet op film)
Volgende week maken we met klas B1B de Kerstlessenserie af en nemen we afscheid van onze klassen.
dinsdag 8 december 2009
Kerstlessenserie en ‘bezigheidstherapie’ 02-12-2009
De tweede les met klas T1X was, zoals Gwen het noemde: bezigheidstherapie. Daar moest ik wel om lachen. Doe leuk met die klas en ga lekker zingen. Liedjes begeleiden op de piano die ik nog nooit eerder gespeeld had. Ik kende zelfs een liedje niet. Maar het waren toch hits! Mirjam aan mijn zijde in haar handen klappend en zingend en de klas ging helemaal los. Helemaal met het lied ‘Hemel en aarde’. ‘Nog een keer! Nog een keer!’ Wat een geweldig gevoel!
In het tweede gedeelte van het blokuur van klas T1X zou Gwen beginnen met het project ‘Romeo en Julia’. De leerlingen moesten zelf een melodie componeren bij een emotie. Boos, verdrietig, verliefd, blij. Hoe klinkt dan de muziek? Gwen liet ze het zelf allemaal in tweetallen uitzoeken achter de keyboards. Wat een mooie melodieën konden die leerlingen maken! Zonder te vragen kon je vaak al horen voor welke emotie de leerlingen een melodie hadden gecomponeerd! Boosheid donderde in de lage tonen, verliefde melodieën kwamen zo uit de film van Romeo en Julia en een groepje had zelfs bij een standaard ritme-/begeleidingdeuntje een melodie verzonnen. Bij dat melodietje kon je lekker mee swingen! De leerlingen vinden het leuk en dat merk je in hun werk.
Van Gwen kregen we de opdracht om enkel de zang en de pianopartij aan de laatste klas te leren. Het lied ‘I’m dreaming of a white Christmas’ pikten ze met de zang sneller op als in de andere klas, merkte ik op. Waarom zou dat zijn? Ervaring? Of deden Mirjam en ik het anders? Ik denk dat Mirjam en ik nu wat duidelijker voor ogen hadden hoe we het lied gingen aanleren met zijn tweeën. Het overzicht pikt de klas op. Wij waren ook rustiger voor mijn gevoel. Dat pikt de klas ook op. De leerlingen waren lekker bezig met de pianopartij van ‘I’m dreaming of a white Christmas’. Je merkt dat als ze het lied goed kennen met zang, ze het leuk vinden om de pianopartij uit te pluizen.
Veel gedaan, veel geleerd. Ik ben benieuwd naar het verloop van de Kerstles van volgende week. Ik merkte dat het lastig is als je met zijn tweeën tegelijk lesgeeft. Je moet goed kijken naar de ander. Zeg jij dit of ik? Speel jij of speel ik? Voor de volgende Kerstles gaan Mirjam en ik beter de taken verdelen en hopen we zo een hoger lestempo en overzicht te creëren. Ik heb er zin in!
zondag 22 november 2009
Leerdoelen bereikt bij de ene klas, maar niet bij de ander 18-11-2009
Maar toen ineens had ik een plusmoment! Een leerling klapte een ritme met precies de drie verschillende soorten noten die we hadden behandeld! Ik schreef hem direct op: ‘Dit is wat je geklapt hebt.’ De leerlingen waren best onder de indruk dat ik dat zo snel kon. ‘Oké, hebben we allemaal goed opgelet? Dan gaan we nu dit ritme klappen met zijn allen!’ En iedereen klapte het ritme goed! Ik ben daar echt trots op.
Klas T1X was aan het begin van de les wel goed bij de les. Ik liet ze een opdracht maken uit het boek. Eerst legde ik klassikaal de opdracht uit. De leerlingen begrepen de opdracht helemaal, want de opdracht was door vrijwel iedereen goed gemaakt. Ik had de leerlingen alleen wel teveel tijd gegeven. Het werd al gauw rumoerig. Dus ik ging verder met mijn les. Ondanks mijn uitleg en vragen om stilte bleven de leerlingen rumoerig. Op een gegeven moment hield Gwen een preek, want dit is niet de eerste keer dat de leerlingen dit doen. Jammer, mijn les krijgt de volgende keer een vervolg. De volgende keer zorg ik ervoor dat de leerlingen geen moment krijgen om tussendoor te praten. Ik probeer net als bij klas B1B de tempo erin te houden.
Mijn eigen leerdoelen zijn bereikt bij klas B1B en daar ben ik trots op! Er zat echt een ‘flow’ in mijn les. Ik deed veel expressiever en ook hier werkt (net als op de basisschool) verhaaltjes vertellen. De leerlingen waren er helemaal bij met hun aandacht. En: mijn instructie was duidelijk!
Helaas hield ik de aandacht bij klas T1X er niet zo heel lang bij. Het zelfstandig werken aan de opdracht duurde te lang. Terwijl ik een leerling nog hielp waren er al meerdere leerlingen klaar. Ik had hier moeten ingrijpen en de les moeten vervolgen. Hier ga ik in het vervolg zeker op letten. Zo’n fout maak je eens, maar nooit meer!
woensdag 11 november 2009
Luisteropdrachten uit de methode 11-11-2009
Het was een zware dag vandaag. Het was voor mij zeer spannend, omdat ik mij niet kon voorbereiden op de opdrachten voor klas B1B. Ik nam de stof tezamen met de klas door. Wel legde ik uit wat grafische partituur is en behandelde ik motieven. Ik denk dat het goed was om even een zelfgemaakt voorbeeld te gebruiken en te bespreken wat er te zien is in de grafische partituur (lengte van noten en de hoogte van noten). Ik zong voor wat ik had opgeschreven, zodat de leerlingen een goed beeld ervan zouden krijgen. En dan op naar de luisteropdrachten! Helaas was het even een gedoe met de audioapparatuur, dit kostte mij tijd en vervolgens ontstond er ook weer onrust in de klas. Ik merkte dat de klas regelmatig onrustig was en ik zei er ook vaak wat van. Het was vermoeiend. Ik vond het wel vervelend dat er bij iedere opdracht uit het boek weer een nieuw stukje fragment hoort. Dan moet ik wel in stappen de opdracht doorlopen. Ik miste daardoor ook denk ik de tempo in de les. Hier wil ik de volgende keer wel goed aan werken; mijn lestempo moet omhoog. Misschien wel niet in stof, maar wel in het doen, doen, doen!
Bij klas T1X ging ik ook grafische partituur bespreken en motieven. We lazen over het feit dat motieven herkenbaar zijn en liedjes ook herkenbaarheid geven. Ik had een voorbeeld van een grafische partituur staan op het bord en behandelde deze net als bij klas B1B. Ik vond de reactie geweldig: de leerlingen ontdekten direct dat het een motief was van Beat it van Michael Jackson. Het was natuurlijk een voorbeeld en de eerste luisteropdracht zou gaan over Eftelingmuziek. Een leerling maakte ook een opmerking, die een beetje vervelend in de oren klonk: ‘Mevrouw we zouden Eftelingmuziek gaan doen, geen Michael Jackson.’ Ik ging daar meteen op een positieve manier op in: ‘Inderdaad! Michael Jackson! Goed gehoord!’ Dat vond ik wel een pluspunt in deze les: ondanks de vervelende toon waarop de leerling het zei, ga ik toch weer op een positieve manier hier op in. De les kon gewoon weer verder gaan. Helaas was ook deze klas flink rumoerig. Wat doe ik verkeerd? Ben ik onduidelijk geweest? Volgens mijn mentor niet. Maar de volgende keer zal ik meer gaan letten op mijn lestempo. Ik hoop hierdoor de meeste ‘ruis’ in mijn les ook te voorkomen.
Blogopdracht
De eerste vijf minuten van mijn les:
Op welke manier besteed ik aandacht aan de volgende twee punten?
Gagner:
- Belangstelling wekken
- Leerdoelen vertellen (vertellen hoe de les eruit ziet, wat is de relevantie)
Mirjam:
1. Mirjam gebruikt punt 1 goed aan het begin van de les. Ze geeft een terugblik op de vorige les en schrijft de punten op het bord. Wat was het ook alweer? Leerlingen zijn stil en benieuwd. Ze heeft de volledige aandacht. Ze laat de leerlingen er over nadenken en geeft ze de tijd.
2. Punt 2 komt later aan bod in de les. Ze werkt naar het punt toe waarover de les gaat. Aan het eind van de vier minuten weten de leerlingen waar het om gaat; namelijk grafische partituur; het opschrijven van muziek.
3 tips voor Mirjam:
- probeer punt twee eerder aan bod te laten komen bij de introductie
- stel de vraag over de vorige les aan de leerlingen zelf, schrijf dan pas de punten op
- houd de aandacht van de leerlingen erbij door weer de vraag bij hun te leggen; bv. op wat voor manieren kun je muziek noteren? Waarom noteren we muziek?
Wivineke:
1. Punt 1 wordt tot uiting gebracht omdat je aan het begin van de les zegt dat het gaat over motieven. Dit wekt belangstelling. Wat zijn motieven? Jammer dat ik meteen begon met het lezen uit het boek. Ik had eerst moeten uitleggen en dan moeten gaan lezen in plaats van andersom.
2. ‘We gaan het vandaag hebben over motieven’. Hiermee leg ik in een zin uit waar de les over gaat. Vervolgens laat ik de leerlingen de boeken pakken. Ik laat een leerling lezen over het hoofdstuk en over het onderwerp. Het wordt duidelijk dat overal herhaling voorkomt. Zo ook bij motieven uit liedjes. Dat maakt liedjes herkenbaar. Vb: Michael Jackson, Beat it in grafisch partituur. Waar ook de les over gaat. Dan komen de luisteropdrachten. De leerlingen zijn op de hoogte waar de les over gaat.
3 tips: voor mij:
- Zorg dat je bij het wekken van belangstelling, na het zeggen waar je het over hebt (in dit geval motieven); ook uitlegt wat dat is. Leg de link met liedjes die ze kennen.
- probeer gelijk in de opening van de les gebruik te maken van de kunst om je eigen interpretatie te geven aan uitleg over bv. grafisch partituur, zoals bij Beat it van Michael Jackson
- Gebruik wat meer van je theatrale ik om belangstelling te wekken: dat mag best! Hierdoor heb je ook echt meteen de aandacht van iedereen, nu was het achterin wat rumoerig.
Volgende week begin ik met een eigen uitleg over het onderwerp van de les. Daarna begin ik met de opdrachten in het boek.
Volgende week doe ik wat meer expressiever om de aandacht te trekken. Als ik nog moet wachten op de leerlingen maak ik een opmerking over thee drinken en wachten op de leerlingen.
zaterdag 7 november 2009
Een goede instructie is het halve werk! 04-11-2009
De luisteropdracht: de leerlingen krijgen allemaal 4 mandala’s. Ik geef een korte inleiding met de instructies over de opdracht. We gaan luisteren naar 4 fragmenten. Bij elk fragment hoort een mandala. In de verschillende fragmenten hoor je verschillende sferen en muziek. Die sferen laat je zien aan de hand van kleuren in de mandala’s. Hoog en zacht: lichte kleuren. Zware muziek: donker.
De leerlingen kleuren goed de mandala’s in. Ik loop rond in de klas en vraag soms aan leerlingen waarom ze bepaalde kleuren gebruiken. Veel weten ook goed te verwoorden waarom ze bepaalde kleuren gebruiken.
De eerste les ging bij mij de instructie een beetje rommelig. Ik vergat ook helemaal te vragen wat mandala’s nou eigenlijk zijn! Mijn inleiding was ook veel te kort. Ik nam de tips die ik kreeg mee naar de volgende les: daar ging het goed! Mijn inleiding en mijn instructie waren duidelijk! Dit bracht ook mee dat de les veel rustiger was. De volgende les neem ik dat zeker mee: een goede instructie is het halve werk!
Tips:
- Koppel een iets langere inleiding aan de les; dan kun je daar bij het ‘toetsmoment’ ook weer op terugvallen.
- Gebruik om aandacht te krijgen woorden als ‘Zo, luister even’ of ‘Oké, let even op’.
- Check of ze de opdracht hebben begrepen door te vragen.
Tops:
- 2e les: Duidelijk begonnen. Goede instructie!
- 2e les: Je geeft gedragsregels (je kunt er wel vaker op terugkomen).
- Terugkoppeling tussen de fragmenten door is goed!
dinsdag 20 oktober 2009
Ik heb het (Ooster)licht gezien! 14-10-2009
Het lukte wel. Ik heb de leerlingen het nummer aangeleerd. Ik heb gemerkt dat ik wel echt ALLES wilde uitproberen. Ik wilde de leerlingen de ervaring meegeven dat de stukjes in het nummer door elkaar gezongen konden worden. ‘Het is een canon’, zei een leerling. Inderdaad! Ik merkte dat dat toch iets te snel ging. De leerlingen moeten eerst het nummer ECHT goed kennen, en dat was nog niet bij iedereen het geval (de tekst werd in de coupletten soms door elkaar gehaald of niet juist uitgesproken). En ik dacht in mijn volle enthousiasme: oooeeh, hoe zou awimbowee met de tweede stem erbij klinken? Dat wilde ik de meisjes in de klas laten zingen. Die waren enthousiast en zongen het zo weg! De jongens vonden het toch nog lastig. Hmm…eerst maar gewoon het nummer nog doen en dan komt de rest wel in de volgende les. Ik moet niet teveel in een klap uitproberen haha. Wat ik erg leuk vond waren de meiden die echt enthousiast meededen. Zij knipten lekker met hun vingers en maakten dansbewegingen. Het blijft toch een hit hè?
Ik heb bijna al mijn leerdoelen bereikt! Ik heb de klas zelfs alle coupletten aangeleerd! Ik ben echter niet toegekomen aan de bodypercussie, maar dat was mijn eigen keus. Dit had ik besloten aan de hand van het niveau van de klas. Maar kreeg ik het voor elkaar minder te praten en meer muziek te maken? Volgens mij wel! Ik bleef ook de begeleiding doorspelen als ik aangaf dat de leerlingen moesten invallen. De muziek bleef klinken!
Natuurlijk zijn er weer heel wat kleine didactische dingen die verbeterd kunnen worden, maar voor een eerste les met deze nieuwe stage ben ik zeer tevreden!
Eén ding moet ik toch wel zeggen waar ik trots op ben. Na de les zei mijn stagementor dat ik een natuurlijk overwicht heb in de klas! Ik was verbaasd, omdat mijn voorgaande stagementoren het tegenovergestelde zeiden. Blijkbaar heb ik toch het (Ooster)licht gezien!
Topmoment:
Wat was het heerlijk toen de meiden uit mijn klas meedansten en met hun vingers knipten terwijl ze enthousiast het nummer zongen!
Verklaring: Ik denk dat dit zowel komt door het nummer zelf, als mijn eigen enthousiasme! Ik was erg enthousiast over het nummer en dit liet ik toen ook duidelijk merken aan de leerlingen. Dit gedrag nam een groot deel van mijn klas over.
Vraag van de week:
Wat doe je als je merkt dat enkel de jongens uit de klas moeite hebben met het zingen van een nummer?
zondag 11 oktober 2009
2e stagedag: observeren 07-10-2009
Gwen was ondanks dat ze ziek was, toch voor ons naar school gekomen. We konden kennis maken met haar expressieklas, waar we les aan gaan geven. Aan de hand van de observatieopdrachten van vorig jaar hebben we de les geobserveerd. De les begon met de uitleg van de notenbalk en de g-sleutel (waarom heet die zo?). ‘Er zijn verschillende soorten noten: lange, korte en hoge, lage.’ Eerst behandelde ze de lengte van de noten. Het open bolletje noemen we een hele noot = 4 tellen. Met de uitleg van de vierkwartsmaat speelt Gwen op het keyboard een G. Vraag: hoe vaak speel ik een g? Antwoord: 1 keer. Gwen: ja, want een hele noot duurt vier tellen. Van de hele noot gaan we over naar ‘het open bolletje met een stokje’: de halve noot = 2 tellen.
Een open vraag werd hier ook weer gesteld: Hoeveel halve noten kan ik in één maat zetten? Ook hier laat ze dit horen aan de hand van het keyboard. Ook de kwartnoten en de achtste noten worden behandeld. Gwen weet dit allemaal heel duidelijk uit te leggen zonder gebruik van moeilijke woorden. Op het bord schrijft ze daarna een voorbeeld met het gebruik van kwartnoten EN achtste noten. Ze geeft opdrachten aan leerlingen om die te klappen. Ook klappen ze het voorbeeld een keer klassikaal.
Gwen wisselt de momenten goed af: momenten van uitleg, zelfstandig oefenen, klassikaal. Na de uitleg dat de hoogte van de noten ook kan verschillen, in het speelstuk c-d-e, deelt Gwen de klas in tweetallen in en wijst ze hen ook duidelijk hun plaatsen aan. De leerlingen weten waar ze aan toe zijn en gaan aan de slag. Hierbij liepen Mirjam en ik ook door de klas voor begeleiding. Net als in haar vorige lessen laten de leerlingen na 10 minuten horen wat ze kunnen. Gwen speelt de begeleiding met een aantal leerlingen mee. Vervolgens krijgen de leerlingen weer 10 minuten om zelfstandig te oefenen. Aan het eind van de les konden ze laten horen hoe ver ze waren. Iedere leerling kon minimaal de eerste twee regels spelen! Dat was ook het doel van Gwen.
Ik vond het wel moeilijk om op zoveel dingen tegelijk te letten aan de hand van de observatie opdracht. Ik had ook een opdracht voor mijzelf gemaakt voor pedagogiek om te letten op het gebruik van open en gesloten vragen door Gwen. Dat is mij hier en daar wel gelukt, maar er is zoveel om te observeren. 20 dingen tegelijk!
Op school met reflectie kregen we een opdracht om te bespreken in groepjes. Wat was je beste topmoment? Wat was je grootste dipmoment? Welke leerlingvraag is je het meest opgevallen? Het was moeilijk te bedenken omdat ik begeleid heb en niet een hele les heb gegeven. Maar begeleiden is en blijft natuurlijk ook altijd lesgeven niet te vergeten!
Beste topmoment: Een leerling vroeg mij om hulp. De eerste regel kon zij spelen, maar de tweede regel lukte niet. Ik zag dat zij de laatste maat van de tweede regel precies hetzelfde speelde als de eerste regel. Ik ontdekte dat zij op haar gehoor werkte en de link tussen het bladmuziek en het keyboard niet legde. Ik behandelde met haar de tweede regel stap voor stap. Wat voor noot is dit? Antwoord: een E. En deze? Antwoord: een D. En zo werkte ik de hele regel met haar door. Ze las de noten op. En dat moest ze gaan spelen. Voilà! Het lukte! Ze snapte het en kon alleen verder gaan.
Grootste dipmoment: Een andere leerling begreep de uitleg niet. Ik moest het op een andere manier uitleggen. Ik dacht bij mijzelf dat ik het te moeilijk uitlegde. Hoe zou ik het voor elkaar krijgen dat deze leerling mij begreep?
Meest opvallende leerlingvraag: Kunt u mij helpen? Yes! Ik voelde erkenning dat ik een docent was. Ik was nodig! Dat voelde goed.