De les voor klas B1B ging super! Mijn inleidingverhaaltje heeft gewerkt; ik had de aandacht van de leerlingen er helemaal bij! En dat terwijl ik toch een stukje geschiedenis heb verteld. De overgang van grafische partituur naar de notenbalk was duidelijk. In deze les had ik ook veel meer contact met de groep dan voorheen! Daarmee heb ik ook gelijk punt 1 van Gagner direct verwerkt aan het begin van mijn les: belangstelling wekken. En dát in combinatie met punt 2 van Gagner: inhoud van de les weergeven. In deze les moest ik theorie uitleggen: vierkwartsmaat, kwartnoten, achtste noten, halve noten, enzovoorts. Uiteindelijk is het de bedoeling dat we dus ritme kunnen klappen. Ik heb bedacht dat ik dit met deze klas praktisch wilde doen. Hoe kan ik op een zo leuk mogelijke manier het klappen van ritmes aanleren? Ik wil ook dat de leerlingen kunnen klappen met de juiste puls; in de juiste cadans. Daar heb ik iets op bedacht. In een kring gingen we de vier tellen van de maat stappen (opzij, beginnend met rechts) en de kwartnoten/achtste noten/halve noten klappen. Ik liet daarbij afbeeldingen zien van kwartnoten, achtste noten en halve noten. Zo werd langzamerhand de link gelegd naar notatie. De leerlingen vonden dit leuk! Uiteindelijk ging ik een ritme noteren op het bord. Dit vonden ze lastig.
Maar toen ineens had ik een plusmoment! Een leerling klapte een ritme met precies de drie verschillende soorten noten die we hadden behandeld! Ik schreef hem direct op: ‘Dit is wat je geklapt hebt.’ De leerlingen waren best onder de indruk dat ik dat zo snel kon. ‘Oké, hebben we allemaal goed opgelet? Dan gaan we nu dit ritme klappen met zijn allen!’ En iedereen klapte het ritme goed! Ik ben daar echt trots op.
Klas T1X was aan het begin van de les wel goed bij de les. Ik liet ze een opdracht maken uit het boek. Eerst legde ik klassikaal de opdracht uit. De leerlingen begrepen de opdracht helemaal, want de opdracht was door vrijwel iedereen goed gemaakt. Ik had de leerlingen alleen wel teveel tijd gegeven. Het werd al gauw rumoerig. Dus ik ging verder met mijn les. Ondanks mijn uitleg en vragen om stilte bleven de leerlingen rumoerig. Op een gegeven moment hield Gwen een preek, want dit is niet de eerste keer dat de leerlingen dit doen. Jammer, mijn les krijgt de volgende keer een vervolg. De volgende keer zorg ik ervoor dat de leerlingen geen moment krijgen om tussendoor te praten. Ik probeer net als bij klas B1B de tempo erin te houden.
Mijn eigen leerdoelen zijn bereikt bij klas B1B en daar ben ik trots op! Er zat echt een ‘flow’ in mijn les. Ik deed veel expressiever en ook hier werkt (net als op de basisschool) verhaaltjes vertellen. De leerlingen waren er helemaal bij met hun aandacht. En: mijn instructie was duidelijk!
Helaas hield ik de aandacht bij klas T1X er niet zo heel lang bij. Het zelfstandig werken aan de opdracht duurde te lang. Terwijl ik een leerling nog hielp waren er al meerdere leerlingen klaar. Ik had hier moeten ingrijpen en de les moeten vervolgen. Hier ga ik in het vervolg zeker op letten. Zo’n fout maak je eens, maar nooit meer!
zondag 22 november 2009
woensdag 11 november 2009
Luisteropdrachten uit de methode 11-11-2009
Het was een zware dag vandaag. Het was voor mij zeer spannend, omdat ik mij niet kon voorbereiden op de opdrachten voor klas B1B. Ik nam de stof tezamen met de klas door. Wel legde ik uit wat grafische partituur is en behandelde ik motieven. Ik denk dat het goed was om even een zelfgemaakt voorbeeld te gebruiken en te bespreken wat er te zien is in de grafische partituur (lengte van noten en de hoogte van noten). Ik zong voor wat ik had opgeschreven, zodat de leerlingen een goed beeld ervan zouden krijgen. En dan op naar de luisteropdrachten! Helaas was het even een gedoe met de audioapparatuur, dit kostte mij tijd en vervolgens ontstond er ook weer onrust in de klas. Ik merkte dat de klas regelmatig onrustig was en ik zei er ook vaak wat van. Het was vermoeiend. Ik vond het wel vervelend dat er bij iedere opdracht uit het boek weer een nieuw stukje fragment hoort. Dan moet ik wel in stappen de opdracht doorlopen. Ik miste daardoor ook denk ik de tempo in de les. Hier wil ik de volgende keer wel goed aan werken; mijn lestempo moet omhoog. Misschien wel niet in stof, maar wel in het doen, doen, doen!
Bij klas T1X ging ik ook grafische partituur bespreken en motieven. We lazen over het feit dat motieven herkenbaar zijn en liedjes ook herkenbaarheid geven. Ik had een voorbeeld van een grafische partituur staan op het bord en behandelde deze net als bij klas B1B. Ik vond de reactie geweldig: de leerlingen ontdekten direct dat het een motief was van Beat it van Michael Jackson. Het was natuurlijk een voorbeeld en de eerste luisteropdracht zou gaan over Eftelingmuziek. Een leerling maakte ook een opmerking, die een beetje vervelend in de oren klonk: ‘Mevrouw we zouden Eftelingmuziek gaan doen, geen Michael Jackson.’ Ik ging daar meteen op een positieve manier op in: ‘Inderdaad! Michael Jackson! Goed gehoord!’ Dat vond ik wel een pluspunt in deze les: ondanks de vervelende toon waarop de leerling het zei, ga ik toch weer op een positieve manier hier op in. De les kon gewoon weer verder gaan. Helaas was ook deze klas flink rumoerig. Wat doe ik verkeerd? Ben ik onduidelijk geweest? Volgens mijn mentor niet. Maar de volgende keer zal ik meer gaan letten op mijn lestempo. Ik hoop hierdoor de meeste ‘ruis’ in mijn les ook te voorkomen.
Blogopdracht
De eerste vijf minuten van mijn les:
Op welke manier besteed ik aandacht aan de volgende twee punten?
Gagner:
- Belangstelling wekken
- Leerdoelen vertellen (vertellen hoe de les eruit ziet, wat is de relevantie)
Mirjam:
1. Mirjam gebruikt punt 1 goed aan het begin van de les. Ze geeft een terugblik op de vorige les en schrijft de punten op het bord. Wat was het ook alweer? Leerlingen zijn stil en benieuwd. Ze heeft de volledige aandacht. Ze laat de leerlingen er over nadenken en geeft ze de tijd.
2. Punt 2 komt later aan bod in de les. Ze werkt naar het punt toe waarover de les gaat. Aan het eind van de vier minuten weten de leerlingen waar het om gaat; namelijk grafische partituur; het opschrijven van muziek.
3 tips voor Mirjam:
- probeer punt twee eerder aan bod te laten komen bij de introductie
- stel de vraag over de vorige les aan de leerlingen zelf, schrijf dan pas de punten op
- houd de aandacht van de leerlingen erbij door weer de vraag bij hun te leggen; bv. op wat voor manieren kun je muziek noteren? Waarom noteren we muziek?
Wivineke:
1. Punt 1 wordt tot uiting gebracht omdat je aan het begin van de les zegt dat het gaat over motieven. Dit wekt belangstelling. Wat zijn motieven? Jammer dat ik meteen begon met het lezen uit het boek. Ik had eerst moeten uitleggen en dan moeten gaan lezen in plaats van andersom.
2. ‘We gaan het vandaag hebben over motieven’. Hiermee leg ik in een zin uit waar de les over gaat. Vervolgens laat ik de leerlingen de boeken pakken. Ik laat een leerling lezen over het hoofdstuk en over het onderwerp. Het wordt duidelijk dat overal herhaling voorkomt. Zo ook bij motieven uit liedjes. Dat maakt liedjes herkenbaar. Vb: Michael Jackson, Beat it in grafisch partituur. Waar ook de les over gaat. Dan komen de luisteropdrachten. De leerlingen zijn op de hoogte waar de les over gaat.
3 tips: voor mij:
- Zorg dat je bij het wekken van belangstelling, na het zeggen waar je het over hebt (in dit geval motieven); ook uitlegt wat dat is. Leg de link met liedjes die ze kennen.
- probeer gelijk in de opening van de les gebruik te maken van de kunst om je eigen interpretatie te geven aan uitleg over bv. grafisch partituur, zoals bij Beat it van Michael Jackson
- Gebruik wat meer van je theatrale ik om belangstelling te wekken: dat mag best! Hierdoor heb je ook echt meteen de aandacht van iedereen, nu was het achterin wat rumoerig.
Volgende week begin ik met een eigen uitleg over het onderwerp van de les. Daarna begin ik met de opdrachten in het boek.
Volgende week doe ik wat meer expressiever om de aandacht te trekken. Als ik nog moet wachten op de leerlingen maak ik een opmerking over thee drinken en wachten op de leerlingen.
zaterdag 7 november 2009
Een goede instructie is het halve werk! 04-11-2009
Ik realiseerde het mij op de terugweg naar Utrecht Centraal: ik heb drie volle lessen gegeven! En nog wel een eigen gemaakte les! Ik heb de les gebruikt die ik samen heb gemaakt met Mirjam. Het was de dag van de luisteropdrachten. Mirjam begon de blokuren van klas B1B en T1X met luisteropdrachten. Het ging om de contrasten hard-zacht, snel-langzaam, hoog-laag. Het tweede gedeelte van de blokuren werden gevuld door mijn les. De luisteropdracht die we gemaakt hebben ging mooi verder in op de luisteropdrachten die Mirjam gaf!
De luisteropdracht: de leerlingen krijgen allemaal 4 mandala’s. Ik geef een korte inleiding met de instructies over de opdracht. We gaan luisteren naar 4 fragmenten. Bij elk fragment hoort een mandala. In de verschillende fragmenten hoor je verschillende sferen en muziek. Die sferen laat je zien aan de hand van kleuren in de mandala’s. Hoog en zacht: lichte kleuren. Zware muziek: donker.
De leerlingen kleuren goed de mandala’s in. Ik loop rond in de klas en vraag soms aan leerlingen waarom ze bepaalde kleuren gebruiken. Veel weten ook goed te verwoorden waarom ze bepaalde kleuren gebruiken.
De eerste les ging bij mij de instructie een beetje rommelig. Ik vergat ook helemaal te vragen wat mandala’s nou eigenlijk zijn! Mijn inleiding was ook veel te kort. Ik nam de tips die ik kreeg mee naar de volgende les: daar ging het goed! Mijn inleiding en mijn instructie waren duidelijk! Dit bracht ook mee dat de les veel rustiger was. De volgende les neem ik dat zeker mee: een goede instructie is het halve werk!
Tips:
- Koppel een iets langere inleiding aan de les; dan kun je daar bij het ‘toetsmoment’ ook weer op terugvallen.
- Gebruik om aandacht te krijgen woorden als ‘Zo, luister even’ of ‘Oké, let even op’.
- Check of ze de opdracht hebben begrepen door te vragen.
Tops:
- 2e les: Duidelijk begonnen. Goede instructie!
- 2e les: Je geeft gedragsregels (je kunt er wel vaker op terugkomen).
- Terugkoppeling tussen de fragmenten door is goed!
De luisteropdracht: de leerlingen krijgen allemaal 4 mandala’s. Ik geef een korte inleiding met de instructies over de opdracht. We gaan luisteren naar 4 fragmenten. Bij elk fragment hoort een mandala. In de verschillende fragmenten hoor je verschillende sferen en muziek. Die sferen laat je zien aan de hand van kleuren in de mandala’s. Hoog en zacht: lichte kleuren. Zware muziek: donker.
De leerlingen kleuren goed de mandala’s in. Ik loop rond in de klas en vraag soms aan leerlingen waarom ze bepaalde kleuren gebruiken. Veel weten ook goed te verwoorden waarom ze bepaalde kleuren gebruiken.
De eerste les ging bij mij de instructie een beetje rommelig. Ik vergat ook helemaal te vragen wat mandala’s nou eigenlijk zijn! Mijn inleiding was ook veel te kort. Ik nam de tips die ik kreeg mee naar de volgende les: daar ging het goed! Mijn inleiding en mijn instructie waren duidelijk! Dit bracht ook mee dat de les veel rustiger was. De volgende les neem ik dat zeker mee: een goede instructie is het halve werk!
Tips:
- Koppel een iets langere inleiding aan de les; dan kun je daar bij het ‘toetsmoment’ ook weer op terugvallen.
- Gebruik om aandacht te krijgen woorden als ‘Zo, luister even’ of ‘Oké, let even op’.
- Check of ze de opdracht hebben begrepen door te vragen.
Tops:
- 2e les: Duidelijk begonnen. Goede instructie!
- 2e les: Je geeft gedragsregels (je kunt er wel vaker op terugkomen).
- Terugkoppeling tussen de fragmenten door is goed!
dinsdag 20 oktober 2009
Ik heb het (Ooster)licht gezien! 14-10-2009
De les ging eigenlijk wel goed. Ik vind klas B1B echt een hele leuke klas! Ze hebben zin in zingen! Mooi, ik ook namelijk. Ik zou ze ‘The lion sleeps tonight’ aanleren. Daar begon het al: het is weer even inkomen met een nieuwe stage in het nieuwe schooljaar. Er duizelden allerlei ideeën in mijn hoofd; allerlei manieren voor het aanleren van dit nummer. Eén ding wist ik zeker: minder praten, meer muziek! En omdat ik wist dat ik toch nog het niveau moest peilen in deze klas qua zingen (hoe snel leren ze het aan) en omdat ik wist dat wat ik zou voorbereiden in mijn lesopzet nu in de praktijk toch anders zou uitpakken; hield ik mijn ideeën in gedachten, schreef ze uit en ging als het ware met een ideeënhoofd naar het Oosterlicht College. Gwen stelde mij voor en ik ging direct achter de piano zitten. Dat is al punt 1: ik zat al te denken: wat moet ik allemaal zeggen over mijzelf als ik me voorstel? Maar Gwen stelde mij voor en ik kon meteen beginnen! Iedereen stond om mij heen, om de piano. ‘Wat voor nummer gaan we doen juf?’ ‘The lion sleeps tonight.’ Aan de reacties te zien, merkte ik dat ik niet de enige was die het nummer kende. Ik zong het nummer voor en een aantal leerlingen hadden eigenlijk al de neiging om mee te zingen. ‘Wie kent het nummer?’ En ja hoor; het klaslokaal was gevuld met opgestoken vingers. Ik had ook niet anders verwacht. (ha, een verwachting die is uitgekomen!) Maar niet iedereen kende de tekst. Dat viel mij ook op met het voor en nazingen (wat ik deed vanwege de leerlingen die zeiden dat ze niet de tekst goed kenden). Vanwege de klas begon ik met het couplet ‘In the jungle’. Ik dacht dat ze het fijn zouden vinden, omdat het dan in chronologische volgorde aangeleerd zou worden. Dat klopte ook deels wel, maar achteraf had ik het ook anders kunnen doen. Mirjam deed het heel mooi: de leerlingen eerst laten invallen met ‘awimbowee’, dan ‘awhooh’ en dan pas het couplet ‘in the jungle’. Dat had ik eerst in mijn hoofd, maar zoals ik al eerder heb verteld, wilde ik het toch proberen om in chronologische volgorde te doen. Daar is deze stage immers voor: lekker uitproberen. En dat ga ik ook doen!
Het lukte wel. Ik heb de leerlingen het nummer aangeleerd. Ik heb gemerkt dat ik wel echt ALLES wilde uitproberen. Ik wilde de leerlingen de ervaring meegeven dat de stukjes in het nummer door elkaar gezongen konden worden. ‘Het is een canon’, zei een leerling. Inderdaad! Ik merkte dat dat toch iets te snel ging. De leerlingen moeten eerst het nummer ECHT goed kennen, en dat was nog niet bij iedereen het geval (de tekst werd in de coupletten soms door elkaar gehaald of niet juist uitgesproken). En ik dacht in mijn volle enthousiasme: oooeeh, hoe zou awimbowee met de tweede stem erbij klinken? Dat wilde ik de meisjes in de klas laten zingen. Die waren enthousiast en zongen het zo weg! De jongens vonden het toch nog lastig. Hmm…eerst maar gewoon het nummer nog doen en dan komt de rest wel in de volgende les. Ik moet niet teveel in een klap uitproberen haha. Wat ik erg leuk vond waren de meiden die echt enthousiast meededen. Zij knipten lekker met hun vingers en maakten dansbewegingen. Het blijft toch een hit hè?
Ik heb bijna al mijn leerdoelen bereikt! Ik heb de klas zelfs alle coupletten aangeleerd! Ik ben echter niet toegekomen aan de bodypercussie, maar dat was mijn eigen keus. Dit had ik besloten aan de hand van het niveau van de klas. Maar kreeg ik het voor elkaar minder te praten en meer muziek te maken? Volgens mij wel! Ik bleef ook de begeleiding doorspelen als ik aangaf dat de leerlingen moesten invallen. De muziek bleef klinken!
Natuurlijk zijn er weer heel wat kleine didactische dingen die verbeterd kunnen worden, maar voor een eerste les met deze nieuwe stage ben ik zeer tevreden!
Eén ding moet ik toch wel zeggen waar ik trots op ben. Na de les zei mijn stagementor dat ik een natuurlijk overwicht heb in de klas! Ik was verbaasd, omdat mijn voorgaande stagementoren het tegenovergestelde zeiden. Blijkbaar heb ik toch het (Ooster)licht gezien!
Topmoment:
Wat was het heerlijk toen de meiden uit mijn klas meedansten en met hun vingers knipten terwijl ze enthousiast het nummer zongen!
Verklaring: Ik denk dat dit zowel komt door het nummer zelf, als mijn eigen enthousiasme! Ik was erg enthousiast over het nummer en dit liet ik toen ook duidelijk merken aan de leerlingen. Dit gedrag nam een groot deel van mijn klas over.
Vraag van de week:
Wat doe je als je merkt dat enkel de jongens uit de klas moeite hebben met het zingen van een nummer?
Het lukte wel. Ik heb de leerlingen het nummer aangeleerd. Ik heb gemerkt dat ik wel echt ALLES wilde uitproberen. Ik wilde de leerlingen de ervaring meegeven dat de stukjes in het nummer door elkaar gezongen konden worden. ‘Het is een canon’, zei een leerling. Inderdaad! Ik merkte dat dat toch iets te snel ging. De leerlingen moeten eerst het nummer ECHT goed kennen, en dat was nog niet bij iedereen het geval (de tekst werd in de coupletten soms door elkaar gehaald of niet juist uitgesproken). En ik dacht in mijn volle enthousiasme: oooeeh, hoe zou awimbowee met de tweede stem erbij klinken? Dat wilde ik de meisjes in de klas laten zingen. Die waren enthousiast en zongen het zo weg! De jongens vonden het toch nog lastig. Hmm…eerst maar gewoon het nummer nog doen en dan komt de rest wel in de volgende les. Ik moet niet teveel in een klap uitproberen haha. Wat ik erg leuk vond waren de meiden die echt enthousiast meededen. Zij knipten lekker met hun vingers en maakten dansbewegingen. Het blijft toch een hit hè?
Ik heb bijna al mijn leerdoelen bereikt! Ik heb de klas zelfs alle coupletten aangeleerd! Ik ben echter niet toegekomen aan de bodypercussie, maar dat was mijn eigen keus. Dit had ik besloten aan de hand van het niveau van de klas. Maar kreeg ik het voor elkaar minder te praten en meer muziek te maken? Volgens mij wel! Ik bleef ook de begeleiding doorspelen als ik aangaf dat de leerlingen moesten invallen. De muziek bleef klinken!
Natuurlijk zijn er weer heel wat kleine didactische dingen die verbeterd kunnen worden, maar voor een eerste les met deze nieuwe stage ben ik zeer tevreden!
Eén ding moet ik toch wel zeggen waar ik trots op ben. Na de les zei mijn stagementor dat ik een natuurlijk overwicht heb in de klas! Ik was verbaasd, omdat mijn voorgaande stagementoren het tegenovergestelde zeiden. Blijkbaar heb ik toch het (Ooster)licht gezien!
Topmoment:
Wat was het heerlijk toen de meiden uit mijn klas meedansten en met hun vingers knipten terwijl ze enthousiast het nummer zongen!
Verklaring: Ik denk dat dit zowel komt door het nummer zelf, als mijn eigen enthousiasme! Ik was erg enthousiast over het nummer en dit liet ik toen ook duidelijk merken aan de leerlingen. Dit gedrag nam een groot deel van mijn klas over.
Vraag van de week:
Wat doe je als je merkt dat enkel de jongens uit de klas moeite hebben met het zingen van een nummer?
zondag 11 oktober 2009
2e stagedag: observeren 07-10-2009
De reis was weer spannend hoor naar onze stageplek. De buschauffeur zou wel aangeven wanneer we bij het Oosterlicht college aankwamen. Heel fijn was dat hij bij elke halte stopte, maar bij de halte van het Oosterlicht College er voorbij reed! ‘Huh? Dat was onze halte!’ ‘Maar hij zou toch stoppen?’ Tja…niet dus. Bij de volgende halte zijn we uitgestapt en lopend naar de school gegaan.
Gwen was ondanks dat ze ziek was, toch voor ons naar school gekomen. We konden kennis maken met haar expressieklas, waar we les aan gaan geven. Aan de hand van de observatieopdrachten van vorig jaar hebben we de les geobserveerd. De les begon met de uitleg van de notenbalk en de g-sleutel (waarom heet die zo?). ‘Er zijn verschillende soorten noten: lange, korte en hoge, lage.’ Eerst behandelde ze de lengte van de noten. Het open bolletje noemen we een hele noot = 4 tellen. Met de uitleg van de vierkwartsmaat speelt Gwen op het keyboard een G. Vraag: hoe vaak speel ik een g? Antwoord: 1 keer. Gwen: ja, want een hele noot duurt vier tellen. Van de hele noot gaan we over naar ‘het open bolletje met een stokje’: de halve noot = 2 tellen.
Een open vraag werd hier ook weer gesteld: Hoeveel halve noten kan ik in één maat zetten? Ook hier laat ze dit horen aan de hand van het keyboard. Ook de kwartnoten en de achtste noten worden behandeld. Gwen weet dit allemaal heel duidelijk uit te leggen zonder gebruik van moeilijke woorden. Op het bord schrijft ze daarna een voorbeeld met het gebruik van kwartnoten EN achtste noten. Ze geeft opdrachten aan leerlingen om die te klappen. Ook klappen ze het voorbeeld een keer klassikaal.
Gwen wisselt de momenten goed af: momenten van uitleg, zelfstandig oefenen, klassikaal. Na de uitleg dat de hoogte van de noten ook kan verschillen, in het speelstuk c-d-e, deelt Gwen de klas in tweetallen in en wijst ze hen ook duidelijk hun plaatsen aan. De leerlingen weten waar ze aan toe zijn en gaan aan de slag. Hierbij liepen Mirjam en ik ook door de klas voor begeleiding. Net als in haar vorige lessen laten de leerlingen na 10 minuten horen wat ze kunnen. Gwen speelt de begeleiding met een aantal leerlingen mee. Vervolgens krijgen de leerlingen weer 10 minuten om zelfstandig te oefenen. Aan het eind van de les konden ze laten horen hoe ver ze waren. Iedere leerling kon minimaal de eerste twee regels spelen! Dat was ook het doel van Gwen.
Ik vond het wel moeilijk om op zoveel dingen tegelijk te letten aan de hand van de observatie opdracht. Ik had ook een opdracht voor mijzelf gemaakt voor pedagogiek om te letten op het gebruik van open en gesloten vragen door Gwen. Dat is mij hier en daar wel gelukt, maar er is zoveel om te observeren. 20 dingen tegelijk!
Op school met reflectie kregen we een opdracht om te bespreken in groepjes. Wat was je beste topmoment? Wat was je grootste dipmoment? Welke leerlingvraag is je het meest opgevallen? Het was moeilijk te bedenken omdat ik begeleid heb en niet een hele les heb gegeven. Maar begeleiden is en blijft natuurlijk ook altijd lesgeven niet te vergeten!
Beste topmoment: Een leerling vroeg mij om hulp. De eerste regel kon zij spelen, maar de tweede regel lukte niet. Ik zag dat zij de laatste maat van de tweede regel precies hetzelfde speelde als de eerste regel. Ik ontdekte dat zij op haar gehoor werkte en de link tussen het bladmuziek en het keyboard niet legde. Ik behandelde met haar de tweede regel stap voor stap. Wat voor noot is dit? Antwoord: een E. En deze? Antwoord: een D. En zo werkte ik de hele regel met haar door. Ze las de noten op. En dat moest ze gaan spelen. Voilà! Het lukte! Ze snapte het en kon alleen verder gaan.
Grootste dipmoment: Een andere leerling begreep de uitleg niet. Ik moest het op een andere manier uitleggen. Ik dacht bij mijzelf dat ik het te moeilijk uitlegde. Hoe zou ik het voor elkaar krijgen dat deze leerling mij begreep?
Meest opvallende leerlingvraag: Kunt u mij helpen? Yes! Ik voelde erkenning dat ik een docent was. Ik was nodig! Dat voelde goed.
Gwen was ondanks dat ze ziek was, toch voor ons naar school gekomen. We konden kennis maken met haar expressieklas, waar we les aan gaan geven. Aan de hand van de observatieopdrachten van vorig jaar hebben we de les geobserveerd. De les begon met de uitleg van de notenbalk en de g-sleutel (waarom heet die zo?). ‘Er zijn verschillende soorten noten: lange, korte en hoge, lage.’ Eerst behandelde ze de lengte van de noten. Het open bolletje noemen we een hele noot = 4 tellen. Met de uitleg van de vierkwartsmaat speelt Gwen op het keyboard een G. Vraag: hoe vaak speel ik een g? Antwoord: 1 keer. Gwen: ja, want een hele noot duurt vier tellen. Van de hele noot gaan we over naar ‘het open bolletje met een stokje’: de halve noot = 2 tellen.
Een open vraag werd hier ook weer gesteld: Hoeveel halve noten kan ik in één maat zetten? Ook hier laat ze dit horen aan de hand van het keyboard. Ook de kwartnoten en de achtste noten worden behandeld. Gwen weet dit allemaal heel duidelijk uit te leggen zonder gebruik van moeilijke woorden. Op het bord schrijft ze daarna een voorbeeld met het gebruik van kwartnoten EN achtste noten. Ze geeft opdrachten aan leerlingen om die te klappen. Ook klappen ze het voorbeeld een keer klassikaal.
Gwen wisselt de momenten goed af: momenten van uitleg, zelfstandig oefenen, klassikaal. Na de uitleg dat de hoogte van de noten ook kan verschillen, in het speelstuk c-d-e, deelt Gwen de klas in tweetallen in en wijst ze hen ook duidelijk hun plaatsen aan. De leerlingen weten waar ze aan toe zijn en gaan aan de slag. Hierbij liepen Mirjam en ik ook door de klas voor begeleiding. Net als in haar vorige lessen laten de leerlingen na 10 minuten horen wat ze kunnen. Gwen speelt de begeleiding met een aantal leerlingen mee. Vervolgens krijgen de leerlingen weer 10 minuten om zelfstandig te oefenen. Aan het eind van de les konden ze laten horen hoe ver ze waren. Iedere leerling kon minimaal de eerste twee regels spelen! Dat was ook het doel van Gwen.
Ik vond het wel moeilijk om op zoveel dingen tegelijk te letten aan de hand van de observatie opdracht. Ik had ook een opdracht voor mijzelf gemaakt voor pedagogiek om te letten op het gebruik van open en gesloten vragen door Gwen. Dat is mij hier en daar wel gelukt, maar er is zoveel om te observeren. 20 dingen tegelijk!
Op school met reflectie kregen we een opdracht om te bespreken in groepjes. Wat was je beste topmoment? Wat was je grootste dipmoment? Welke leerlingvraag is je het meest opgevallen? Het was moeilijk te bedenken omdat ik begeleid heb en niet een hele les heb gegeven. Maar begeleiden is en blijft natuurlijk ook altijd lesgeven niet te vergeten!
Beste topmoment: Een leerling vroeg mij om hulp. De eerste regel kon zij spelen, maar de tweede regel lukte niet. Ik zag dat zij de laatste maat van de tweede regel precies hetzelfde speelde als de eerste regel. Ik ontdekte dat zij op haar gehoor werkte en de link tussen het bladmuziek en het keyboard niet legde. Ik behandelde met haar de tweede regel stap voor stap. Wat voor noot is dit? Antwoord: een E. En deze? Antwoord: een D. En zo werkte ik de hele regel met haar door. Ze las de noten op. En dat moest ze gaan spelen. Voilà! Het lukte! Ze snapte het en kon alleen verder gaan.
Grootste dipmoment: Een andere leerling begreep de uitleg niet. Ik moest het op een andere manier uitleggen. Ik dacht bij mijzelf dat ik het te moeilijk uitlegde. Hoe zou ik het voor elkaar krijgen dat deze leerling mij begreep?
Meest opvallende leerlingvraag: Kunt u mij helpen? Yes! Ik voelde erkenning dat ik een docent was. Ik was nodig! Dat voelde goed.
vrijdag 2 oktober 2009
Een nieuwe stageplek, nieuwe ervaringen; een frisse stap! 30-09-2009
De reis naar het Oosterlicht College was al een avontuur op zich. Eenmaal aangekomen op het busstation op Utrecht Centraal zagen we het al: een krioelende massa mensen. Mirjam en ik hadden ons letterlijk in de bus aan elkaar vastgeklampt om te voorkomen dat we zouden vallen in de bus. Even overwogen we om een beroep als buschauffeur te nemen, haha, maar toen kwamen we aan bij het Oosterlicht College in Nieuwegein. We liepen naar binnen, door de aula waar een enorme pluizenbol van een beer in het midden van de ruimte ligt te maffen; een kunstwerk. Al gauw vonden we het muzieklokaal en daar ontmoetten wij onze stagementor Gwen.
Gwen was bezig met een speelles aan een VMBO 1 klas. Er hangt echt een leuke en relaxte sfeer in de klas! Het lokaal zelf is ruim en biedt makkelijk mogelijkheden tot speellessen en zanglessen geven. Je kunt gemakkelijk even in een groep bij elkaar komen en samen zingen. Dat is echt heel fijn! En er is een Orff instrumentarium naast het popinstrumentarium! Dat had ik niet bij mijn vorige stages. Het lijkt mij leuk om daar eens iets mee te doen. Maar dat komt allemaal nog wel. Eerst maar eens een les observeren.
Gwen gaf eerst instructie en stelde vragen over het speelstuk. Het ging voor veel leerlingen wat te snel. Na een paar vragen begrepen de leerlingen wat de bedoeling was en was het tijd om het speelstuk in te studeren. Gwen wisselt regelmatig momenten af: uitleg, zelfstandig oefenen, klassikaal, uitleg en weer zelfstandig oefenen. Na de eerste 10 minuten zelfstandig oefenen speelde Gwen de begeleiding en floot zij de melodie mee. ‘Wie denkt dat ie dat ook kan?’ Vrijwel direct steekt een leerling een vinger op en wil de partij meespelen met de begeleiding van Gwen. Het is leuk te zien dat de leerlingen enthousiast zijn en allemaal een keer willen spelen!
Vanwege lesuitval gaf Gwen les aan haar mentorklas. Dit is een wat drukkere groep dan de vorige klas en dat gaf ze ook van tevoren aan. De les stond in het teken van ritme oefenen. Het was een herhaling van de stof en de klas moest vandaag voor een cijfer in tweetallen een ritmebattle klappen: twee verschillende ritmes tegen elkaar in klappen (keuze uit ritmes 1, 2 en 3). Iedereen was druk bezig met oefenen. Tijdens de beoordeling merkte Gwen dat het grootste gedeelte van de klas dit nog te moeilijk vond. Ze wilde graag dat iedereen die les dit onderdeel met een voldoende zou afsluiten. Ze stelde haar plan bij. Iedereen mocht nog 10 minuten hard aan de slag met de ritmestukken. Als je dacht dat je het goed genoeg kon, dan kon je klappen voor een cijfer. Zo niet, dan mocht dat ook in de volgende les. Hier heeft ze goed aan gedaan. Dat extra duwtje in de rug hadden ze even nodig, want ze kunnen het gewoon. Ik vond het echt goed dat uiteindelijk de hele klas met een voldoende naar huis ging!
De derde les gaf ze aan een 2e klas van het VMBO. Gwen zat er tegenop om aan deze klas les te geven. Het is een moeilijke klas om les aan te geven. Ik kon mijn oren niet geloven hoe die leerlingen met elkaar omgingen...schreeuwend. Doordat veel leerlingen aandacht vragen wordt er veel energie gestoken in waarschuwingen. Ze begonnen aan een speelles, net als de eerste klas. Individueel kun je heel goed werken met de leerlingen, maar klassikaal kunnen ze werkelijk schreeuwen. Dat verschil viel mij heel erg op. Gwen weet goed hoe ze de aandacht van de leerlingen krijgt. Haar omgang met de leerlingen ligt dichtbij dat van de leerlingen onder elkaar. Ze maakt erg leuke opmerkingen tussendoor en dat maakt dat ze die aandacht van de leerlingen krijgt.
Ik heb echt zin in deze stage! Ik vraag mij af of ik op de manier zoals Gwen dat doet snel en gemakkelijk met de leerlingen praat. Haar opmerkingen zijn heel leuk en tegelijkertijd heel effectief. Ik denk dat ik hier heel veel ga leren!
Gwen was bezig met een speelles aan een VMBO 1 klas. Er hangt echt een leuke en relaxte sfeer in de klas! Het lokaal zelf is ruim en biedt makkelijk mogelijkheden tot speellessen en zanglessen geven. Je kunt gemakkelijk even in een groep bij elkaar komen en samen zingen. Dat is echt heel fijn! En er is een Orff instrumentarium naast het popinstrumentarium! Dat had ik niet bij mijn vorige stages. Het lijkt mij leuk om daar eens iets mee te doen. Maar dat komt allemaal nog wel. Eerst maar eens een les observeren.
Gwen gaf eerst instructie en stelde vragen over het speelstuk. Het ging voor veel leerlingen wat te snel. Na een paar vragen begrepen de leerlingen wat de bedoeling was en was het tijd om het speelstuk in te studeren. Gwen wisselt regelmatig momenten af: uitleg, zelfstandig oefenen, klassikaal, uitleg en weer zelfstandig oefenen. Na de eerste 10 minuten zelfstandig oefenen speelde Gwen de begeleiding en floot zij de melodie mee. ‘Wie denkt dat ie dat ook kan?’ Vrijwel direct steekt een leerling een vinger op en wil de partij meespelen met de begeleiding van Gwen. Het is leuk te zien dat de leerlingen enthousiast zijn en allemaal een keer willen spelen!
Vanwege lesuitval gaf Gwen les aan haar mentorklas. Dit is een wat drukkere groep dan de vorige klas en dat gaf ze ook van tevoren aan. De les stond in het teken van ritme oefenen. Het was een herhaling van de stof en de klas moest vandaag voor een cijfer in tweetallen een ritmebattle klappen: twee verschillende ritmes tegen elkaar in klappen (keuze uit ritmes 1, 2 en 3). Iedereen was druk bezig met oefenen. Tijdens de beoordeling merkte Gwen dat het grootste gedeelte van de klas dit nog te moeilijk vond. Ze wilde graag dat iedereen die les dit onderdeel met een voldoende zou afsluiten. Ze stelde haar plan bij. Iedereen mocht nog 10 minuten hard aan de slag met de ritmestukken. Als je dacht dat je het goed genoeg kon, dan kon je klappen voor een cijfer. Zo niet, dan mocht dat ook in de volgende les. Hier heeft ze goed aan gedaan. Dat extra duwtje in de rug hadden ze even nodig, want ze kunnen het gewoon. Ik vond het echt goed dat uiteindelijk de hele klas met een voldoende naar huis ging!
De derde les gaf ze aan een 2e klas van het VMBO. Gwen zat er tegenop om aan deze klas les te geven. Het is een moeilijke klas om les aan te geven. Ik kon mijn oren niet geloven hoe die leerlingen met elkaar omgingen...schreeuwend. Doordat veel leerlingen aandacht vragen wordt er veel energie gestoken in waarschuwingen. Ze begonnen aan een speelles, net als de eerste klas. Individueel kun je heel goed werken met de leerlingen, maar klassikaal kunnen ze werkelijk schreeuwen. Dat verschil viel mij heel erg op. Gwen weet goed hoe ze de aandacht van de leerlingen krijgt. Haar omgang met de leerlingen ligt dichtbij dat van de leerlingen onder elkaar. Ze maakt erg leuke opmerkingen tussendoor en dat maakt dat ze die aandacht van de leerlingen krijgt.
Ik heb echt zin in deze stage! Ik vraag mij af of ik op de manier zoals Gwen dat doet snel en gemakkelijk met de leerlingen praat. Haar opmerkingen zijn heel leuk en tegelijkertijd heel effectief. Ik denk dat ik hier heel veel ga leren!
zaterdag 5 september 2009
De magie van muziek raakt ons
Op zondag 19 oktober 2008 publiceerde ik het volgende artikel:
Leven = niet zonder muziek
Wanneer iemand tegen mij zegt: ‘Ik houd niet van muziek,’ stel ik vervolgens de vraag: ‘Houd je werkelijk van geen enkele soort muziek?’ Vaak vertellen ze dan wel dat ze toch wel van muziek houden, namelijk van een bepaalde ‘stijl’ muziek. Maar muziek is muziek! Muziek wordt gebruikt in tijden van angst, verdriet, maar ook in tijden waarin je je helemaal super voelt! Muziek verwerkt emoties.
Muziekles is, mede daarom, een belangrijk vak op de basisschool. Het is goed voor de sociale ontwikkeling van uw kind. Muziekles zorgt voor samenhang in de groep. Het is collectief op een creatieve manier bezig zijn. Muziek geeft de vrijheid op een creatieve manier bezig te zijn tussen de lessen door. Het is even iets anders dan rekenen, taal, aardrijkskunde of geschiedenis; vakken die moeilijk worden gevonden. Ik geloof erin dat iedereen muziek kan maken. De een is misschien iets beter in zingen dan de ander, maar de ander is weer goed met een instrument. Met muziek ontwikkelen de kinderen zich en verbeteren ze zich in iets dat al in ze schuilt. Muziek schuilt in iedereen.
Ik vind het heerlijk om met kinderen iets moois op te zetten, muziek maken. Ik vind het heerlijk de kennis over te brengen die ooit op mij is overgebracht. Als docent is het mijn taak dat de kinderen zichzelf zijn en vrij zijn om zich te uiten in muziek. De lol erin hebben. Het gevoel te creëren dat ze zichzelf via muziek kunnen uiten.
Muziek…je kunt er niet omheen. Het bevindt zich overal en nergens.
Leven = niet zonder muziek.
Het is nu woensdag 2 september 2009 en ik kan nog steeds zeggen dat dit geschreven credo nog steeds een aardige basis vormt voor mijn credo over (het vak) muziek van vandaag. Als je deze middag langs het K&W gebouw in Utrecht had gelopen hoorde je niet alleen de klanken van instrumenten en mooie gezangen… Er klonken geluiden van een heftige maar interessante discussie tussen de studenten van Docent Muziek jaar 2. Het begon met de vraag: Wat wil ik van de leerlingen die ik lesgeef? Wat wil ik dat hij/zij moet kunnen aan het eind van de onderbouw van het middelbaar onderwijs? Ik wil verder ingaan op wat ik in mijn vorige credo heb omschreven. ‘… muziek is muziek! Muziek wordt gebruikt in tijden van angst, verdriet, maar ook in tijden waarin je je helemaal super voelt! Muziek verwerkt emoties. […]Het is goed voor de sociale ontwikkeling van uw kind. Muziekles zorgt voor samenhang in de groep. Het is collectief op een creatieve manier bezig zijn. Muziek geeft de vrijheid op een creatieve manier bezig te zijn tussen de lessen door. […]Als docent is het mijn taak dat de kinderen zichzelf zijn en vrij zijn om zich te uiten in muziek. De lol erin hebben. Het gevoel te creëren dat ze zichzelf via muziek kunnen uiten. Muziek…je kunt er niet omheen. Het bevindt zich overal en nergens. Leven = niet zonder muziek.’ Ik denk dat het belangrijk is om daarom zoveel mogelijk aan het werk te zijn met muziek, zowel met zang, samenzang als ook met instrumenten. Luisteren, analyseren, spelen. Van alles een beetje. De eerste stap die ik zal nemen in mijn lessen, is de leerling opleiden tot een reproducerend muzikant. Het leren van blad lezen is van belang en zal uiteindelijk zeer belonen: je kunt alle muziek lezen en ook zingen en spelen. Dit gaat natuurlijk niet zonder oefening. Oefening baart kunst! Ik wil vooral naar succesmomenten toewerken. Na het beoefenen van bestaande muziek is het fijn dat de leerling uiteindelijk met die kennis zelf met muziek aan de slag kan gaan. Het is mooi als uiteindelijk het vrije gevoel gecreëerd wordt dat de kinderen zichzelf ook via muziek kunnen uiten.
Ondertussen ontpopte zich in lokaal K330 een ware discussie over het feit of muziek een middel is of een doel. Ik snap niet waarom sommigen zo hevig willen dat muziek een doel is en geen middel. Als wij de magie van muziek beheersen, is het dan niet prachtig dat wij kinderen kunnen helpen om bijvoorbeeld minder angst voor presenteren te krijgen, door middel van muziek? Is het dan niet schitterend dat wij ons vak kunnen gebruiken als middel? Of willen we slechts muziek als doel: muziek maken om muziek te maken? Doen we het daar eigenlijk wel voor? Ik vraag het me af. Waarom traint en sport een sporter? Om te sporten? Of voor het fijne opgeruimde gevoel dat het hem geeft? Of sport hij voor een goede conditie, om af te vallen of traint hij voor een lekker strak gespierd lichaam? Wij hebben volgens mij allemaal niet gekozen voor muziek om puur muziek te maken, maar omdat wij er ons fijn bij voelen. Als wij ons destijds beter voelden bij het vak tekenen of drama, hadden we daar wel voor gekozen. Maar dat is niet gebeurd. Het is juist dit vak, muziek, dat wij hebben gekozen. Waarom dat? Of het nou als middel is of als doel: De magie van muziek raakt ons.
Leven = niet zonder muziek
Wanneer iemand tegen mij zegt: ‘Ik houd niet van muziek,’ stel ik vervolgens de vraag: ‘Houd je werkelijk van geen enkele soort muziek?’ Vaak vertellen ze dan wel dat ze toch wel van muziek houden, namelijk van een bepaalde ‘stijl’ muziek. Maar muziek is muziek! Muziek wordt gebruikt in tijden van angst, verdriet, maar ook in tijden waarin je je helemaal super voelt! Muziek verwerkt emoties.
Muziekles is, mede daarom, een belangrijk vak op de basisschool. Het is goed voor de sociale ontwikkeling van uw kind. Muziekles zorgt voor samenhang in de groep. Het is collectief op een creatieve manier bezig zijn. Muziek geeft de vrijheid op een creatieve manier bezig te zijn tussen de lessen door. Het is even iets anders dan rekenen, taal, aardrijkskunde of geschiedenis; vakken die moeilijk worden gevonden. Ik geloof erin dat iedereen muziek kan maken. De een is misschien iets beter in zingen dan de ander, maar de ander is weer goed met een instrument. Met muziek ontwikkelen de kinderen zich en verbeteren ze zich in iets dat al in ze schuilt. Muziek schuilt in iedereen.
Ik vind het heerlijk om met kinderen iets moois op te zetten, muziek maken. Ik vind het heerlijk de kennis over te brengen die ooit op mij is overgebracht. Als docent is het mijn taak dat de kinderen zichzelf zijn en vrij zijn om zich te uiten in muziek. De lol erin hebben. Het gevoel te creëren dat ze zichzelf via muziek kunnen uiten.
Muziek…je kunt er niet omheen. Het bevindt zich overal en nergens.
Leven = niet zonder muziek.
Het is nu woensdag 2 september 2009 en ik kan nog steeds zeggen dat dit geschreven credo nog steeds een aardige basis vormt voor mijn credo over (het vak) muziek van vandaag. Als je deze middag langs het K&W gebouw in Utrecht had gelopen hoorde je niet alleen de klanken van instrumenten en mooie gezangen… Er klonken geluiden van een heftige maar interessante discussie tussen de studenten van Docent Muziek jaar 2. Het begon met de vraag: Wat wil ik van de leerlingen die ik lesgeef? Wat wil ik dat hij/zij moet kunnen aan het eind van de onderbouw van het middelbaar onderwijs? Ik wil verder ingaan op wat ik in mijn vorige credo heb omschreven. ‘… muziek is muziek! Muziek wordt gebruikt in tijden van angst, verdriet, maar ook in tijden waarin je je helemaal super voelt! Muziek verwerkt emoties. […]Het is goed voor de sociale ontwikkeling van uw kind. Muziekles zorgt voor samenhang in de groep. Het is collectief op een creatieve manier bezig zijn. Muziek geeft de vrijheid op een creatieve manier bezig te zijn tussen de lessen door. […]Als docent is het mijn taak dat de kinderen zichzelf zijn en vrij zijn om zich te uiten in muziek. De lol erin hebben. Het gevoel te creëren dat ze zichzelf via muziek kunnen uiten. Muziek…je kunt er niet omheen. Het bevindt zich overal en nergens. Leven = niet zonder muziek.’ Ik denk dat het belangrijk is om daarom zoveel mogelijk aan het werk te zijn met muziek, zowel met zang, samenzang als ook met instrumenten. Luisteren, analyseren, spelen. Van alles een beetje. De eerste stap die ik zal nemen in mijn lessen, is de leerling opleiden tot een reproducerend muzikant. Het leren van blad lezen is van belang en zal uiteindelijk zeer belonen: je kunt alle muziek lezen en ook zingen en spelen. Dit gaat natuurlijk niet zonder oefening. Oefening baart kunst! Ik wil vooral naar succesmomenten toewerken. Na het beoefenen van bestaande muziek is het fijn dat de leerling uiteindelijk met die kennis zelf met muziek aan de slag kan gaan. Het is mooi als uiteindelijk het vrije gevoel gecreëerd wordt dat de kinderen zichzelf ook via muziek kunnen uiten.
Ondertussen ontpopte zich in lokaal K330 een ware discussie over het feit of muziek een middel is of een doel. Ik snap niet waarom sommigen zo hevig willen dat muziek een doel is en geen middel. Als wij de magie van muziek beheersen, is het dan niet prachtig dat wij kinderen kunnen helpen om bijvoorbeeld minder angst voor presenteren te krijgen, door middel van muziek? Is het dan niet schitterend dat wij ons vak kunnen gebruiken als middel? Of willen we slechts muziek als doel: muziek maken om muziek te maken? Doen we het daar eigenlijk wel voor? Ik vraag het me af. Waarom traint en sport een sporter? Om te sporten? Of voor het fijne opgeruimde gevoel dat het hem geeft? Of sport hij voor een goede conditie, om af te vallen of traint hij voor een lekker strak gespierd lichaam? Wij hebben volgens mij allemaal niet gekozen voor muziek om puur muziek te maken, maar omdat wij er ons fijn bij voelen. Als wij ons destijds beter voelden bij het vak tekenen of drama, hadden we daar wel voor gekozen. Maar dat is niet gebeurd. Het is juist dit vak, muziek, dat wij hebben gekozen. Waarom dat? Of het nou als middel is of als doel: De magie van muziek raakt ons.
Abonneren op:
Posts (Atom)