Kennen jullie Hiphop…? Stageles 2 29-10-2008

Ritme…dans…en rap! Deze les stond in het teken van deze drie dingen. Veel voor een tweede les? Dat kan wel kloppen, want ik had er mijn handen vol aan!

Lesopzet
Allereerst worden alle tafels aan de zijkant van het lokaal geschoven en worden de stoelen in een kring gezet door de kinderen. Wel zó, dat de kinderen mij en het bord goed kunnen zien. Ik verdeel de kinderen in de kring; jongen, meisje, jongen, meisje. Dit doe ik, om een deel van gerotzooi te voorkomen tussen de kinderen en ze beter kunnen opletten.

Ritme
De les wordt ingeluid met een stukje theorie. Ritmes op het bord tekenen. Uitleg wat een maat is. Binnen een maat zijn een vast aantal tellen van te voren in de regel vastgesteld: ik laat zien dat deze maten iedere keer vier tellen bevatten.
Vragen:
- Wie kan mij vertellen wat een vierkwartsmaat dan inhoudt?
Op het bord: vier diverse ritmes in vierkwartsmaat
Eerste ritme klappen en mee tellen. Totdat iedereen het kan. Iemand uit de klas kiezen die het ritme alleen klapt.
Vervolgens herhalen we dit ook met de drie andere ritmes op het bord. Eerst met zijn allen, dan iemand die het alleen doet.
Wanneer alle vier de ritmes zijn geklapt, volgt er een opdracht.
Vraag:
- Wie kan mij vertellen welk van de vier ritmes ik klap?
Vervolgens klap je één van de vier ritmes voor en de kinderen moeten het juiste ritme kiezen welke je hebt geklapt. Zo leren zij een ritme herkennen dat geklapt wordt.

Dans
Alle stoelen worden opzij geschoven, zodat er een ruimte overblijft waar iedereen kan dansen.
De kinderen gaan in een aantal rijen achter elkaar staan. (bijv. vier rijen met zes kinderen met een klas van 24 kinderen) Dan doe ik de ritmes voor die op het bord stonden, maar dan in dansvorm. Zo voelen de kinderen het ritme en leren ze creatief bezig te zijn met ritme. Ritme is niet alleen ritme, het is een onderdeel van muziek en in dit geval ook de dans.

Als het dansje met de vier ritmes klaar is, dan beginnen we aan de ritmes van de rap. Eerst klappen we op het ritme van ‘We will rock you’, in dansvorm: rechterhand klap op de been, linkerhand klap op de been en derde klap in de handen, enz.
Dan rap ik de tekst van de rap voor in zijn geheel. Dan leer ik ze de tekst aan van de rap in delen; ik rap voor, de kinderen rappen na. Dan doen we de rap in zijn geheel met zijn allen, mét de ‘We will rock you’-beat. Vervolgens zet ik de klas in twee groepen tegenover elkaar en laat ze ‘tegen elkaar zingen’. De groepen krijgen om en om tekst.
Dus bijv. Groep 1: Kennen jullie hiphop? Groep 2: Dat is echt supervet. Groep 3: hippen met een hoofddoek. Enzovoort.

Dan zet ik de klas weer terug in de vorm van rijen, zoals eerder. De achterste rij klapt enkel de kwarten. De rij ervoor klapt de ‘We will rock you’-beat. De rij dáárvoor klapt dezelfde beat, maar dan in spelvorm in tweetallen: twee keer zelf klappen, dan één keer klappen met de persoon tegenover je. De voorste rij rapt de geleerde rap.

Wat ook kan:
Dansjes leren. Bij de eerste twee zinnen: kruislings. Rechtervoet voor, linkervoet eroverheen kruisen, rechtervoet achter, linkervoet achter.
Bij ‘hippen met een hoofddoek, hoppen met een pet’: springen.
‘Met een lekker ritme, en een steady beat’: ‘We will rock you’-beat.
Eén klap op ‘zetten wij de teksten’ en naar voren lopen (twee stappen),
Rechtervoet opzij en wijzen: ‘Zoals je ziet’.

Nu stel ik de vraag:
- Wie denkt, wat de juf kan, kan ik ook! Ik wil de rap solo zingen terwijl de anderen het ritme klappen?
Dan wordt daarbij het ritme van ‘We will rock you’ geklapt.

Rap
Kennen jullie hiphop,
Dat is echt supervet.
Hippen met een hoofddoek.
Hoppen met een pet.
Met een lekker ritme,
En een steady beat,
Zetten wij de teksten,
Zoals je ziet.

Terugblik, reflectie op eigen leerdoelen en verbeterpunten
Tja, als ik zo terugkijk op mijn les is het logisch dat sommige momenten erg druk waren. En ik had ook niet anders verwacht. Het zou een uitdaging voor me zijn en dat werd het ook! Ik heb er veel van geleerd, wat ik zeker in mijn komende lessen zal gebruiken!
Ik ben eerlijk gezegd over deze les iets minder tevreden. Ik moet echt leren orde te houden! Daar wil ik mijn aandacht meer op richten in de volgende lessen. Ellen Bos, de docente die mijn stage begeleidt, heeft gelijk: ik ben een ‘Pietje Precies’. Ik heb mij gestort in een zeer moeilijke les; een energieke les voor kinderen die eigenlijk al ontzettend veel energie in zich hebben! Logisch dat niet alles perfecto zal gaan. Het is mij meerdere malen gelukt om de kinderen stil te krijgen. Maar vervolgens stelde ik op een verkeerde manier een vraag, waar vervolgens de kinderen weer door elkaar gingen kletsen. Mijn doel is om dit soort ja/nee vragen niet meer te stellen. Ik moet in het vervolg echt duidelijker zijn over wat ik wil (vingers zien en geen geroep door de klas). Ook mijn uitleg moet duidelijker. Het bleek, waar ik achteraf wel om gelachen heb, moeilijk te zijn vier rijen te maken van kinderen. Ik weet: dit ligt aan mijn uitleg en daar zal ik dan in het vervolg ook meer aandacht aan besteden. Maar: de dans is gelukt en de kinderen waren enthousiast over de rap! Ik mag in het vervolg ook beter gaan letten op de leerdoelen die ik stel voor de kinderen. Ik had al voor mijn les begon, bedacht dat mijn eerste leerdoel (de kinderen weten wat een vierkwartsmaat is en wat dat inhoudt) niet zo heel erg van belang is. Ze hoeven niet per se te weten wat een vierkwartsmaat is; als ze het maar kunnen klappen. Helaas ben ik mijn derde leerdoel (de kinderen kunnen ook een ritme herkennen en het juiste ritme aanwijzen, wanneer ik één ritme klap en zij de keuze hebben uit twee tot vier verschillende ritmes) vergeten tijdens de les. Dat is zonde, want dit had misschien wel voor wat meer concentratie en rust in de klas kunnen zorgen. Zo’n opdracht geeft denk ik toch wat meer structuur in zo’n les.
Ik ben er wel trots op over hoe het gegaan is, gezien de les waarin ik mij gestort heb toch best moeilijk is.

Tips&Tops van de week
Deze week keek Erzsi met mijn les mee, dus de Tips&Tops lijst bleef natuurlijk niet achterwege;)
TIP! (bij ritme): Leg je pen weg! Dan klinken je eigen klappen veel beter.

TIP! (bij dans):
4 verschillende taken: zorg eerst dat iedereen alles goed kan.
Zet ze in een 4-kant: dan kunnen ze elkaar zien en is het voor jou makkelijker om een centrale plek te vinden waar iedereen je echt kan zien.

TIP!: Maak elk moment onderdeel van de ‘flow’ om ‘ruis-momenten’ te voorkomen.

TIP! van de week: probeer met zo min mogelijk energie, het uiterste eruit te halen bij de kinderen.

TOP!: je bent geduldig en hebt wel een structuur in je hoofd, hoe je het uit wilt leggen.